Voorwoord
Ik werk al meer dan vijfentwintig jaar als architect. Eerst aan klassieke informatiesystemen bij de overheid, later aan dataplatformen en kennistechnologie en de afgelopen jaren steeds vaker aan AI. Wat begon als een specialisatie is iets geworden waar elke organisatie nu mee te maken heeft.
In mijn werk kom ik steeds hetzelfde patroon tegen. Een organisatie wil iets met AI. Iemand zoekt een raamwerk. ISO 42001 dekt het managementsysteem af, NIST schrijft over risico's, de AI Act bepaalt het wettelijk kader, maar samen vormen ze geen werkbaar geheel. Een AI-architect die wil weten hoe een agent zich verhoudt tot het cognitievlak moet zelf de puzzel leggen. Een risicomanager die zoekt naar de te verwachten faalmodi loopt vast op gefragmenteerde literatuur. Dat puzzelen kost veel tijd en gaat regelmatig fout. Vandaar dit boek.
De AI Body of Knowledge brengt samen wat bestaande kaders niet zelf bieden: kennisgebieden, rollen, een levenscyclus, een metamodel, een volwassenheidsmodel en een referentiearchitectuur, in samenhang. Het is geen academisch werk en geen verzameling best practices. Het is een werkdocument voor mensen die maandagochtend verder moeten.
Jan Willem van Veen
Principal Enterprise Architect, oktober 2026
Start Here: in vijf stappen AI-governance opzetten
Deze quick start helpt u om binnen een kwartaal een werkende AI-governance te realiseren. Elk van de vijf stappen bouwt voort op de vorige en is gekoppeld aan een concreet template.
-
Week 1-2: Inventariseer
Breng in kaart welke AI-tools al in gebruik zijn, ook de ongeautoriseerde. Gebruik de Shadow AI Inventarisatie-template.
-
Week 3-4: Classificeer
Deel alle AI-systemen in op risico volgens de EU AI Act: minimaal, beperkt, hoog of onaanvaardbaar.
-
Maand 2: Organiseer
Richt de governance-structuur in met een AI Governance Charter: wie beslist waarover, welke principes gelden.
-
Maand 3: Registreer
Documenteer elk AI-systeem met een model card. Begin met de hoogrisicosystemen.
-
Kwartaal 2: Meet
Voer een nulmeting uit op uw AI-volwassenheid met het Volwassenheidsassessment om verbeterpunten te identificeren.
