Release notes

Wat is er veranderd

Van v1.0 in januari tot v1.4 in oktober 2026: per release de belangrijkste wijzigingen in het boek, het model en de werkbestanden.

v1.4 oktober 2026
Huidige versie

Inhoudsrelease: evaluatiegovernance, 26 faalmodi en 12 templates

  • Evaluatiegovernance als nieuwe paragraaf in KG6 (§6.14)
  • Zes kwaliteitsdimensies en een indicatieve autonomieschaal
  • Eerste 90 dagen per kennisgebied en een instapblok per rol
  • 12 templates, waarvan 7 nieuwe blanco templates
  • Raakvlak met de CISO uitgewerkt, zonder nieuwe rol
  • Kandidaatpatroon voor gefedereerd mandaat en bewijsborging (niet-normatief)
  • Vier nieuwe faalmodi FM23 tot en met FM26, 26 in totaal
  • Geharmoniseerde norm EN 18286 en de laatste Omnibus-updates verwerkt
  • Nieuwe omslag en opmaak, met broodtekst in 10 punt
v1.3 september 2026

Correctie en actualisering: 22 rollen, 4 vlakken, Digital Omnibus

  • Twee adoptierollen: AI-Ambassadeur (Rol 21) en AI-Specialist Prompting en Agents (Rol 22); RACI 22x13 gecorrigeerd met precies één eindverantwoordelijke per kennisgebied
  • Vier architectuurvlakken: het management plane naast data plane, control plane en cognitievlak
  • Digital Omnibus (Verordening (EU) 2026/1744) verwerkt: toepassingskalender, artikel 4 als inspanningsverplichting, artikel 73-meldtermijnen, FRIA-scope; getoetst tegen de geconsolideerde verordeningstekst
  • Nieuw: GPAI-verplichtingen (art. 53-55), artikel 50-transparantie, MCP/A2A-governance, evaluatiegates in CI/CD, beveiliging van de kennisketen
  • Nederlandse uitgave op volledige pariteit: faalmoduscatalogus, regelgevingstraceerbaarheid en bewijsrubric volledig vertaald
  • Elf rol-gebaseerde leespaden (auditor en toezichthouder, ondernemingsraad en AI Agent-gouverneur erbij)
  • Consistentietooling: boek, figuren, ArchiMate-model en SemanticXL-pack worden uit één canonieke bron gevalideerd
v1.2 juni 2026

Integratie + pariteit: KG13, Rol 20, 22 FMs

  • KG13 AI-Geletterdheid & Capability Development geïntegreerd in canonieke Module 1 (EU AI Act Artikel 4)
  • Rol 20 AI Geletterdheidsfunctionaris (Article 4-bewijsdossier-eigenaar)
  • 6 operationele/cyber-physical-faalmodi (FM17-FM22) erbij, totaal 22 patronen
  • 5 standalone addenda geïntegreerd als Module 3 sub-secties (3.3.8-3.3.9, 3.4.9, 3.6.7-3.6.8)
  • Rol-gebaseerde leespaden (8 paden) + Minimum Viable Governance-profiel (MVG-7)
  • NL + EN voor het eerst sinds v1.0 op volledige pariteit
  • Open ArchiMate-model uitgebreid naar 52 views; 1066 relaties
  • SemanticXL-pack ai-bok-1.2 (112 reference claims + 4 guardrails)
v1.1 april 2026

Verdieping: agentic AI + regelgeving

  • Cognitievlak als architecturele integratielaag (Mandaat, NHI-lifecycle, Authority Register, Policy-as-code, Escalatie)
  • 16 agentic AI-faalmodi (FM01-FM16) met cognition-plane-binding
  • Regelgevingstraceerbaarheidsmatrix over 9 jurisdicties (EU AI Act, NIS2, NIST, ISO 42001/23894/38507, VNG, BZK, US state-laws)
  • Volwassenheidsbewijs-rubric (D/M/L per KG x niveau, met inter-assessor-protocol)
  • Operationeel en cyber-physical addendum (drie-tier device/edge/centre)
v1.0 januari 2026

Fundament: 12 kennisgebieden + 19 rollen

  • 12 kennisgebieden (KG1 t/m KG12) als canoniek decompositiekader
  • 19 rollen verdeeld over 4 besturingsniveaus
  • 8-fasen levenscyclus (van ideatie tot decommissioning)
  • 10 metamodelentiteiten + 5-niveau volwassenheidsmodel
  • Open ArchiMate 3.2-referentiemodel met 48 views

Kopers krijgen nieuwe versies via hun downloadlink

Link verlopen? Vraag een nieuwe link aan voor de laatste versie.

Downloadlink opnieuw versturen Bekijk de edities

Wat staat er op de planning