ArchiMate 3.2 · v1.2

AI-BOK Referentiearchitectuur

Het complete AI-BOK raamwerk als navigeerbaar ArchiMate-model

Hoe maak je een boek van 200+ pagina's daadwerkelijk bruikbaar voor enterprise architecten? Door het om te zetten naar een referentiearchitectuur in ArchiMate. Dit model ontsluit het complete AI-BOK raamwerk — niet als PDF die in een la verdwijnt, maar als een levend architectuurmodel dat je kunt doorzoeken, filteren en als startpunt kunt gebruiken.

Het model in cijfers

700+
elementen
1118
relaties
53
views
73
principes
20
rollen
83
leveranciers
20+
standaarden

Vier architectuurplanes

Het cognitievlak als cross-cutting architectuurvlak naast data-, control- en management plane — conform het peer-reviewed EA4AI-paper (Springer LNBIP).

Het cognitievlak als cross-cutting architectuurvlak naast data-, control- en management plane — conform het peer-reviewed EA4AI-paper (Springer LNBIP).
01

Cognition Plane

Waar AI-agents redeneren, interpreteren en beslissen — onder expliciet mandaat. Met agents, mandaten, redeneergrenzen, orchestratie, grounding en uitlegbaarheid.

02

Control Plane

Waar governance runtime wordt afgedwongen. Identity & access management, autorisatie, policy-as-code, audit trails en API gateways.

03

Data Plane

Waar kennis en data worden beheerd. Vector databases, knowledge graphs, feature stores, RAG-indices en documentopslag.

04

Management Plane

Waar AI-systemen worden beheerd. Configuratie, deployment, monitoring & observeerbaarheid, model registry, lifecycle en resourcing.

Artikel

AI-governance werkt pas als het architectuur is

Waarom je een non-deterministisch systeem niet bestuurt met deterministische IT-architectuur — over de vier planes, mandaten, redeneergrenzen en beleid als code.

Lees het artikel op LinkedIn

Verken het model

Het volledige model is gepubliceerd via ArchiMedes en vrij toegankelijk. Klik door de views, zoek op elementen en ontdek de relaties.

Open in ArchiMedes
archimedes.wikixl.nl

Download het model

Wil je er zelf mee aan de slag? Download het model en importeer het in je eigen architectuurtool.

Archi-formaat (.archimate) - NL ArchiMate Exchange Format (XML) - NL ArchiMate Exchange Format (XML) - EN Archi-formaat (.archimate) - EN

De volledige context

Dit architectuurmodel is gebaseerd op het AI-BOK boek, waarin alle principes, rollen, patronen en onderbouwing in detail worden uitgewerkt. Vind je het model waardevol voor jezelf of je organisatie? Met een boeklicentie heb je de volledige context bij de hand en steun je de doorontwikkeling.

Bekijk de edities