Nieuw - Maart 2026

AI Body of Knowledge

Het referentiekader voor AI-governance, lifecycle management en organisatie-inrichting

12 kennisgebieden · 19 rollen · RACI-model · Volwassenheidsmodel · Templates
Gebaseerd op DAMA-DMBOK, TOGAF, ISO 42001, NIST AI RMF en EU AI Act

Bekijk de edities
12

Kennisgebieden

Van AI Governance tot Kennis- & Contextmanagement. Elk gebied met activiteiten, rollen, metrics en standaarden.

19

Rollen

Compleet rollenmodel met RACI-matrix, functiescheiding en competentiematrix voor de CHRO.

8

Lifecycle-fasen

Van ideatie tot decommissioning, met feedbackloops, gate criteria en sprint-checklists.

5

Templates

Governance Charter, Model Card, EU AI Act Checklist, Volwassenheidsassessment en Shadow AI Inventarisatie.

Kies je editie

Beide edities bevatten dezelfde volledige inhoud met 16 diagrammen

Nederlands

AI Body of Knowledge

191 pagina's

AI Body of Knowledge (NL)

Het referentiekader voor AI-governance, lifecycle management en organisatie-inrichting

€49.95 -€10
€39.95 incl. BTW (9% BTW) Introductiekorting — tijdelijk €10 voordeel
Bestellen
English

AI Body of Knowledge

217 pagina's

AI Body of Knowledge (EN)

The reference framework for AI governance, lifecycle management and organizational design

€49.95 -€10
€39.95 incl. BTW (9% BTW) Introductiekorting — tijdelijk €10 voordeel
Bestellen
Enterprise

Enterprise Editie

Eenmalige aanschaf voor uw hele organisatie. Alle medewerkers krijgen toegang tot de AI Body of Knowledge — ideaal als referentiekader voor uw AI-governance programma.

  • Onbeperkt aantal gebruikers binnen uw organisatie
  • NL + EN editie inbegrepen (177 + 205 pagina's)
  • Gratis updates gedurende het eerste jaar
  • Factuur op bedrijfsnaam met BTW-specificatie
€1995.00
€1495 incl. BTW (21% BTW) Enterprise bestellen

Kijk alvast in het boek

Twee van de 16 diagrammen uit de AI-BOK - gratis preview

AI-BOK Framework

De 12 kennisgebieden met AI Governance als centraal knooppunt

AI Lifecycle

Het AI Lifecycle Model met 8 fasen en 3 feedbackloops

RACI-matrix met 19 rollen

Wie is verantwoordelijk, aansprakelijk, geconsulteerd en geïnformeerd per kennisgebied? De complete RACI-matrix voorkomt onduidelijkheid.

5 kant-en-klare templates

Governance Charter, Model Card, EU AI Act Checklist, Volwassenheidsassessment en Shadow AI Inventarisatie. Direct invulbaar.

CIO 30-dagen plan

Week voor week concrete acties om AI-governance van de grond te krijgen. Van inventarisatie tot bestuursbesluit in een maand.

Podcast

Liever luisteren?

Ontdek de kern van de AI-BOK in een podcastaflevering — beschikbaar in het Nederlands en Engels.

🎙

Waterdichte AI-governance met de AI-BOK

Hoe richt je AI-governance in die echt werkt? Van de 12 kennisgebieden en het cognition plane tot de vertaling van de EU AI Act naar concrete organisatiemaatregelen.

🎙

Grip op Shadow AI met de AI-BOK

Medewerkers gebruiken al ChatGPT en Claude zonder dat IT het weet. Hoe inventariseer en beheers je Shadow AI?

🎙

Manage AI-agents als echte medewerkers

Jouw volgende collega is een AI-agent. Waarom agents een mandaat, escalatieprotocol en exit-procedure nodig hebben.

🎙

Zo overleeft jouw AI-project de praktijk

70% van alle AI-projecten haalt de productie niet. Over de 8 fasen van de AI-levenscyclus en waarom 50% van de kosten pas na de launch komen.

🎙
NIEUW

Governing Autonomous Non-Human Identities

AI-agents als digitale medewerkers: waarom ze een eigen identiteitsprofiel, lifecycle management en menselijke eigenaar nodig hebben. Over het cognition plane, governance hooks en het sleutelkast-patroon.

AI-BOK Unplugged — Het framework achter verantwoorde AI

Gratis preview

Lees een fragment uit het boek

Het voorwoord en de Start Here-gids — direct toepasbaar, zonder aankoop.

Voorwoord

Al meer dan 25 jaar werk ik als architect aan de kruising van technologie, organisatie en betekenis. Van de eerste enterprise-architecturen in de publieke sector tot de huidige generatie AI-systemen die zelfstandig redeneren, bronnen raadplegen en beslissingen ondersteunen — de rode draad in mijn werk is steeds dezelfde geweest: hoe maak je complexe technologie bestuurbaar, begrijpelijk en waardevol voor de organisatie?

Dit boek is geboren uit de overtuiging dat AI een eigen Body of Knowledge verdient — vergelijkbaar met wat DAMA-DMBOK heeft gedaan voor datamanagement en TOGAF voor enterprise-architectuur. Niet omdat bestaande frameworks onbruikbaar zijn, maar omdat ze onvolledig zijn voor de AI-context.

De AI-BOK is geen academisch document. Het is geschreven voor de CIO die morgen naar de board moet met een AI-governance voorstel. Voor de enterprise architect die AI moet inpassen in een bestaand landschap. Voor de data officer die weet dat zonder datakwaliteit geen AI-kwaliteit bestaat. En voor de projectleider die voor het eerst een AI-systeem in productie moet brengen en zich afvraagt: waar begin ik?

Jan Willem van Veen

Principal Enterprise Architect — maart 2026


Start Here — In 5 stappen AI-governance opzetten

Deze quick start helpt u om binnen een kwartaal een werkende AI-governance te realiseren. Elk van de vijf stappen bouwt voort op de vorige en is gekoppeld aan een concreet template.

1

Week 1-2: Inventariseer

Breng in kaart welke AI-tools al in gebruik zijn — ook de ongeautoriseerde. Gebruik de Shadow AI Inventarisatie-template.

2

Week 3-4: Classificeer

Deel alle AI-systemen in op risico volgens de EU AI Act: minimaal, beperkt, hoog of onaanvaardbaar.

3

Maand 2: Organiseer

Richt de governance-structuur in met een AI Governance Charter: wie beslist waarover, welke principes gelden.

4

Maand 3: Registreer

Documenteer elk AI-systeem met een model card. Begin met de hoog-risicosystemen.

5

Kwartaal 2: Meet

Voer een nulmeting uit op uw AI-volwassenheid met het Volwassenheidsassessment om verbeterpunten te identificeren.

Dit is slechts het begin — het volledige boek bevat 12 kennisgebieden, 19 rollen, 5 templates en 177 pagina's praktische richtlijnen.

Bekijk het volledige e-book

AI verandert je organisatie - of je het wilt of niet

Medewerkers gebruiken al ChatGPT, Copilot, Claude, Cursor en Gemini - vaak zonder dat IT het weet. De EU AI Act is van kracht. Klanten verwachten transparantie over AI-beslissingen. Elke maand zonder AI-governance is een maand zonder controle over je grootste technologische transformatie.

Doe de gratis Quick Scan

Waarom een AI Body of Knowledge?

ISO 42001 biedt een managementsysteem maar geen kennisgebiedenstructuur. NIST AI RMF biedt risicomanagement maar geen rollenmodel. De EU AI Act biedt juridische kaders maar geen implementatiehandleiding.

De AI-BOK brengt deze puzzelstukken samen en vult de gaten.

Geschreven voor de CIO die morgen naar de board moet met een AI-governance voorstel. Voor de enterprise architect die AI moet inpassen in een bestaand landschap. Voor de CHRO die de workforce-transformatie moet vormgeven. En voor de projectmanager die voor het eerst een AI-systeem in productie moet brengen.

Cognition PlaneNieuwe architectuurlaag voor AI-agents, naast data en control plane
Privacy by DesignSleutelkastpatroon voor pseudonimisering in AI-systemen
Sprint-ChecklistAI-governance geintegreerd in je agile werkwijze
CIO 30-dagen planDirect aan de slag met concrete weekacties

Over de auteur

Jan Willem van Veen

Jan Willem van Veen

Principal Enterprise Architect

Meer dan 25 jaar ervaring aan de kruising van technologie, organisatie en betekenis. Van de eerste enterprise-architecturen in de publieke sector tot de huidige generatie AI-systemen. Achtergrond in semantische webtechnologie, knowledge graphs en linked data.